تاريخچه B2B

بازاریابی اینترنتی با مدل B2C آغاز شد و به تدریج مدل B2B نیز که پیچیده تر از مدل اول بود پدیدار گشت.

عموم شرکتهاي بزرگ و موفق که موفقيت خود را مديون مدلهاي تجارت الکترونيکي بوده اند، در نيمه دوم دهه 90 پا به عرصه وجود نهاده اند.

تا اواخر دهه نود ميلادي عموم مدلهاي تجارت الکترونيکي با تاکيد بر مصرف کننده نهايي شکل گرفته بودند و در دسته Business to Consumer (B2C)  قرار مي گرفتند. ولي به تدريج و با محيا شدن فرصتها و امکان استفاده جدي، شرکتهاي بزرگ نيز استفاده از مدلهاي تجارت الکترونيک را مناسب و سودآور يافتند. لذا به سرمايه گذاري در مدلهايي پرداختند که به استفاده از اين بستر در ارتباط بين شرکتها ياري مي رسانند و در دسته B2B . Business to) Business ( قرار مي گيرند. از اين دوره به بعد مدلهاي B2B به لحاظ حجم مبادلات بر مدلهاي B2C پيشي گرفتند.

B2B

 

  اين مدل از تجارت الكترونيك مهمترين نوع تجارت الكترونيكي است كه در حدود بیش از  نصف درآمدهاي تجارتي الكترونيكي را به خود اختصاص خواهد داد. B2B     اولین خرید و فروش معاملات الکترونیکی است و هنوز هم طبق  آخرین آمار بیشترین عایدی را کسب می کند.

اين مدل سبب پيدايش ارتباطي گسترده ميان تأمين كنندگان، توليدكنندگان، توزيع كنندگان و فروشندگان خواهد بود.

B2B عبارت است از اختصار اصطلاح Business-to-Business در دنياي تجارت الکترونيکي. B2B بازرگاني الکترونيکي بين کمپاني ها ( شرکت ها ) مي باشد که معمولا" بين خريدار و تامين کننده را شامل مي شود. ( نه فروشنده و مصرف کننده ) یا به عبارت دیگر B2B،  ارتباط تجاري الكترونيكي بين دو يا چند شركت يا تاجر است. به بياني ديگر ارتباطي كه در اين نوع بازرگاني وجود دارد از نوع ارتباط با شركا است. در B2B تجار نه تنها مجبورند مشتریان خود را بشناسند، بلکه باید واسطه ها را نیز شناسایی کنند. در این مدل همه ی شرکاء و خدمات مرتبط با تجارت بین المللی از قبیل: تأمین کنندگان، خریداران، فرستندگان دریایی کالا، لجستیک (پشتیبانی)، خدمات (سرویس های) بازرسی، اخبار بازاریابی و کاربریهای نرم افزار را که موجب سهولت در امور تولید، خرید و فروش می گردند در یک محل گرد هم می آیند.

به صورت طبیعی در B2B فروش مستقیم، منبع اصلی درآمد به حساب می آید، مانند وقتی که یک فروشنده محصول خود را به یک فروشنده دیگر مستقیماً می فروشد. با این وجود وب می تواند روی فروش مستقیم تأثیر بگذارد و این قاعده را بر هم بزند.

در اين معادله تجاري، تاجر اول توليدكننده است. وي در سايت خود تصوير و توضيحات كالا را قرار مي‌دهد و امكان برقراري تماس مستقيم با خود را با ارائه تلفن، فاكس، پست الكترونيك و... ايجاد مي‌كند.

تاجر دوم، خريدار است، اما بديهي است كه خود مصرف‌كننده نيست. وي در نظر دارد اين كالا را به‌تنهايي يا به همراه كالاهاي ديگر به مصرف‌كننده و به صورت تك فروشي بفروشد.

مصداق اين نوع تجارت در ايران، فروش كالاي كارخانه‌هاي توليدي به فروشگاه‌ها يا ارتباط شركت ساپكو با قطعه‌سازان است.

در این مدل مبادلات عدمتا بر اساس روشهای اعتباری انجام میشود. یعنی چون دو طرف مبادله شرکت هستند و لذا اعتبار (اغلب) بالایی دارند ؛ لذا پول مبادله نمیشود. و تنها اطلاعات مربوط به صورت حسابهای آنلاین مبادله می شود. به این ترتیب سرعت و سادگی مبادلات تجاری (بازرگانی) افزایش میابد. دو شرکت پس از مدتی میتوانند حسابهای خود را تسویه نمایند. معمولا در پایان ماه یا هفته این کار انجام میشود. که به صورت توافقی بین دو طرف این معامله الکترونیک خواهد بود. از ویژگیهای مدل تجارت الکترونیک B2B بالا بودن حجم مبادلات و اعتباری بودن آن است.

مهم‌ترين ويژگي‌هاي اين نوع تجارت عبارتند از:

• خريد و فروش در اين سيستم عمده است.
• حمل و تحويل كالا به روش سنتي و از طريق كشتي، كانتينر و يا هواپيماست.

مزيت‌هاي عمده اين نوع تجارت عبارتند از:

• حذف واسطه و دلال‌هاي بين توليدكننده و خريدار اصلي
• امكان جست‌وجو و تحقيق بسيار سريع براي خريدار و دستيابي به كالاي مطلوب با بهاي مناسب
• امكان دريافت اطلاعات و نظرات خريدار براي توليدكننده پس از فروش كالا تا بتواند كيفيت كالاي خود را مطابق ايده‌هاي خريدار تغيير دهد.

معايب B2B

• رو در رو نبودن مشتری و فروشنده باعث می شود تا معامله به صورت گیرد. این مشتریان برای دریافت اطلاعات بیشتر باید به تلفن به مرکز اصلی وصل شوند، اما هیچ تضمینی برای اینکه کسی آن سوی خط باشد وجود ندارد.
•  

 

 

مقایسه تجارت الکترونیک B2B با تجارت الکترونیک B2C

 

حجم تجارت الکترونیک B2B بر حجم تجارت الکترونیک B2C فزونی دارد ولی در کشورهای در حال توسعه در سطح پایینی باقی مانده است. تجارت الکترونیک B2B 95 درصد کل تجارت الکترونیک جهانی را تشکیل می دهد. منابع متفاوت در پیش بینی های مربوط به حجم معاملات B2B همسانی ندارند، ولی در توجه به رشد زیاد آن در چند سال آینده اتفاق رای وجود دارد. نرخ های رشد سالانه ای که ارایه می شود، بین 5/81 (پنج و هشتاد ويك)درصد و4/54(چهار وپنجاه وچهار) درصد تغییر می کنند. تا زمانی که B2B درکشورهای در حال توسعه پیاده نشود، حجم تجارت الکترونیک در آن کشورها ناچیز خواهد بود. توسعه تجارت الکترونیک B2B در شرکت های فعال کشورهای در حال توسعه به ظرفیت آنها جهت شرکت در زنجیره های تامین جهانی و منطقه ای مرتبط می باشد. توسعه B2B در سطح شرکت، نیاز به توانایی برآورده کردن چالش های سازمانی و تکنولوژیکی و در سطح کشور، نیاز به پیوند بهتر جنبه فیزیکی و دیجیتالی اقتصاد کشور دارد. به دلیل اینکه تجارت الکترونیک B2B- به غیر از بخش خدمات- به همان نسبتی که نیاز به زیر ساختار ICT دارد، نیاز به زیرساختار سنتی و فیزیکی از جمله بنادر، خطوط آهن و جاده، خدمات پشتیبانی و معیارهای تسهیل تجاری، که از اصول اساسی زنجیره تامین می باشند، دارد. جریان های سرمایه گذاری مستقیم خارجی و پیوندهای موجود بین رویه های محلی و جهانی از دیگر عوامل مهم رشد تجارت الکترونیک B2B در کشورهای درحال توسعه خواهد بود.

 

تسهیل توسعه B2B در کشورهای در حال توسعه به دلیل رشدی که فراهم می کند مهم است و مهمتر از همه اینکه اهمیت تجارت الکترونیک برای توسعه تنها به دلیل راحتی انجام خرید نمی باشد بلکه به این دلیل است که تجارت الکترونیک به شرکت ها کمک می کند که در تمام مراحل تولید و فرآیندهای توزیع خود دستاوردهای کارایی به دست آورند که این دستاوردها باعث پیشبرد رقابت پذیری شرکت ها، سطوح بالاتر بهره وری و به طور کلی ایجاد درآمدهایی برای اقتصاد می گردد.

 

نمودار زیر اطلاعاتی را از یک نظر خواهی جهانی که در سال 2001 در رابطه با بازارهای الکترونیکی انجام گردید ارایه می کند. تطابق فرآیندها و تکنولوژی های کسب وکار با محیط جدید الکترونیکی نیاز به صرف زمان و هزینه دارد. زمانی که عاملان بازارهای الکترونیکی مدل های کسب وکار خود را اصلاح کنند و همچنین شرکت های رهبر، شرکای کوچکتر خود را به بازارهای الکترونیکی جذب کنند، انتظار می رود که این سیستم ها به جذب سهم در حال رشد فروش های جهانی B2B ادامه بدهند

مقايسه روشهاي B2B و B2C :

 

 

● ارائه كنندگان سرویسهایB2B

انجام تراكنشهای مالی بر روی اینترنت با وجود كاركردهای مناسب ارائه كنندگان سرویس هایB۲B ،بسیار آسانتر شده است، این تجارتخانه های الكترونیكی به دیگر تجارتخانه ها كمك می كنند تا به ارتقای سطح رویدادهای كاری، خط مشی سایت های كاری و همچنین ارائه سرویس های مربوط به مشتریان بپردازند و به طور كلی از مدیریت عمومی مناسب تری برخوردار شوند .

Ariba(www.ariba.com)،یكی از ارائه كنندگان سرویس های B۲B است .در این سایت راهكارهای مناسبی برای مشكلاتی چون ارائه راهكارهای مدیریتی ، فراهم سازی محصولات به بهترین نحو، ارائه سرویس به مشتریان و مسائلی دیگر از این قبیل یافت می شود .

Freemarkets.comیك بازار B۲B است كه خریداران و فروشندگان را با یكدیگر آشنا می كند .

كمپانیهایی كه دارای اقلام مازاد هستند ، می توانند به راحتی كالاهای خود را در بازارهای رایگان این سایت به فروش برسانند .

این بازارهای رایگان ، مخصوص مواردی چون دارایی ها، تجهیزات و موادخامی كه به آسانی به فروش نمی رسند، طراحی شده است .

 (www.icgcommerce.com)ICG Commerce System، سایتی است كه در آن تجار، مشتریان ، سرمایه گذاران ، فروشندگان و خریداران كالاها و هر مجموعه ای از ادغام ، این رسته ها را قادر می سازد تا به اجرای تراكنشها بر روی اینترنت بپردازند

این سیستم از انواع مختلف مدلهای B۲C و B۲B و كلیه مدلهایی كه با تكیه بر این مدل ها شكل گرفته اند، پشتیبانی می كند .

سایت (www.tradeAccess.com)TradeAccess سعی در ایجاد نوعی رابطه در میان تجار و همچنین سهولت در انجام معاملات دارد .این سایت تمامی اسناد و ملزومات مورد نیاز برای یك قرار داد همكاری را فراهم كرده و آنها را بر روی وب منتشر می

 

آمار B2B

شنبه، ۱۲ خردادماه ۱۳۸۶محمدرضا غلاميان،مدير گروه مطالعات و پژوهش‌‏هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات موسسه مطالعات پژوهش‌‏هاي بازرگاني وزارت بازرگاني ، در گفت‌و گو با ايلنا گفت:80 درصد تجارت الكترونيك جهان تجارت از نوع B2B است.

 

Forrester Research که به تجزیه و تحلیل فعل و انفعالات در بخش فناوری مشغول است در 1999 تخمین زد که حجم مبادلات B2B تا سال 2004 در ایالات متحده به یک تریلیون دلار و در سال بعد از آن به 2/7 تریلیون دلار برسد.

براساس آمارهاي موجود، بازرگانان  و فعالان در اين عرصه توانسته‌اند از درآمد 43 ميليارد دلاري در سال 98 به 1300 ميليارددلار در پايان سال 2004 برسند.

شركت‌هاي زيادي در زمينه رشد تجارت الكترونيك مطالعه كرده‌اند كه از جمله اين شركت‌ها مي‌توان به Forrester، IDC و Emarketer اشاره كرد. اين شركت‌ها ميزان رشد تجارت بر پايه شبكه‌هاي الكترونيكي را از سال 2000 تا سال 2006 بصورت جدول زير مورد ارزيابي قرار داده‌اند كه نرخ رشد سالانه‌ي آن بطور ميانگين در حدود  63 درصد در جهان مي‌باشد (در اين جدول مبالغ برحسب ميليارد دلار مي‌باشد).

(منبع: e marketer (2002), forrester (2001), IDC(2002 a) and UNCTAD (2002))

يك پيش‌بيني ديگري نيز در زمينه رشد تجارت الكترونيك بصورت مجموع تجارت بين دو بنگاه اقتصادي (B2B) بهمراه  تجارت يك بنگاه اقتصادي با مشتري (B2C) تا سال 2006 انجام گرفته كه نتيجه آنرا مي‌توانيد در جدول ذيل مشاهده نمائيد:

 

(منبع: UNCTAD)

 

و در يك نگاه منطقه‌اي پيش بيني رشد تجارت الكترونيك در سال 2006 بر حسب B2C و   B2Bبصورت ذيل صورت پذيرفته است.

 

منابع و مآخذ

 

1)      مجموعه مقالات همايش جهانى شهرهاى الكترونيك و اينترنتى / ارديبهشت 1380.

2)      استاردى،ترى جى / علل توسعه تجارت الكترونيك / ماهنامه تخصصى بازاريابى /شماره 5 / 1379.

3)     دكتر على پرنده / تجارت در اينترنت / دفتر نشر فرهنگ اسلامى / 1379.

4)     صنایعی علی(1381)، "تجارت الکترونیک در هزاره سوم"، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد اصفهان.

5)  گزارش شورای عالی انفورماتیک (1380)، "گزارش توجیهی و سیاست تجارت الکترونیکی جمهوری اسلامی ایران: مصوب کمیسیون تخصصی اطلاع رسانی".

6)      

UNITED NATIONS CONFERENCE ON TRADE AND DEVELOPMENT (2002), "E-COMMERCE AND DEVELOPMENT", UNCTAD.

 

7)     Taylor Nelson Sofres & TNS Interactive, Global results 2002.

 

8)     "E-Commerce and Development report 2002", E-Insurance, UNCTAD, 2002

 

9)     "Electronic Commerce", Marilyn Greenstein , Miklos Vasarhelyi , 2002

 

10)1 International Telecommunication Union

 

11)پایگاه اطلاع رسانی ITanalyze

 

12)http://www.vaseteh.com/FAQ.aspx

 

 

 

13)http://www.mahmoodb.com/default.asp?pts=/articles/contentdetail.asp&id=50

 

 

14)http://www.commerce-ks.ir/index2.aspx?ID=53&pa=eb&tp=filedir

 

 

15)http://vvgoal.blogfa.com/post-485.aspx

 

16)http://it-group.mihanblog.com/More-5.ASPX

 

17)http://www.p30net.com/home/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=525&view=previous